به گزارش گروه موسیقی پایگاه خبری تحلیلی سینمای نو و به نقل از روابط عمومی انجمن موسیقی ایران، نشست خبری هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، صبح دوشنبه ۲۰ مهرماه با حضور مهدی شفیعی معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدعلی طالبی استاندار کرمان، شهباز حسن‌پور نماینده کرمان در مجلس شورای اسلامی، بابک رضایی مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسین اسحاقی مدیرکل ارشاد استان کرمان، پیروز ارجمند دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی و اسحاق شکری مدیرعامل انجمن موسیقی ایران برگزار شد.
مهدی شفیعی در این نشست ضمن تقدیر و تشکر از اصحاب رسانه حاضر در نشست، گفت: موسیقی نواحی، صدای متکثر ایران است؛ ایرانی که وحدت خود را نه در یکسان شدن، بلکه در کنار هم قرار گرفتن صداها، زبان‌ها، روایت‌ها و سنت‌های گوناگون پیدا می‌کند.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: هر نغمه محلی، حاصل تجربه زیسته مردمانی است که شادی‌ها، رنج‌ها، آیین‌ها، کار و زندگی خود را در قالب موسیقی به نسل‌های بعد منتقل کرده‌اند. اگر این نغمه‌ها خاموش شوند، بخشی از حافظه فرهنگی ما نیز خاموش خواهد شد.
شفیعی تصریح کرد: از همین رو، نگاه ما به جشنواره موسیقی نواحی نباید صرفاً برگزاری چند شب اجرا و گردهمایی هنرمندان باشد. جشنواره باید فرصتی برای شنیده‌شدن صداهای کمتر شنیده‌شده، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی مناطق مختلف، انتقال تجربه استادان به نسل جوان و فراهم کردن زمینه فعالیت پایدار برای هنرمندان این حوزه باشد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به تداوم میراث موسیقی نواحی گفت: نکته مهم این است که پاسداشت موسیقی نواحی فقط با ستایش از گذشته محقق نمی‌شود؛ این میراث باید در زندگی امروز مردم حضور داشته باشد و امکان تداوم پیدا کند.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: در این مسیر، چند مسئولیت را برای خودمان جدی می‌دانیم: نخست، شناسایی و حمایت از هنرمندان و استادان پیشکسوت؛ دوم، ایجاد پیوند میان استادان و نسل جوان؛ سوم، مستندسازی و پژوهش درباره گونه‌های مختلف موسیقی نواحی؛ و چهارم، فراهم کردن زمینه اجراهای مستمر و ایجاد فرصت‌های اقتصادی شرافتمندانه برای هنرمندان.
شفیعی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و هنری استان کرمان اظهار کرد: در این میان، کرمان صرفاً میزبان یک رویداد ملی نیست. این استان با پیشینه تاریخی، تنوع فرهنگی و ظرفیت‌های ارزشمند هنری و گردشگری خود می‌تواند بستری برای پیوند میان موسیقی، میراث فرهنگی و توسعه منطقه‌ای باشد. بازگشت جشنواره به کرمان نیز فرصتی است تا این ارتباط را عمیق‌تر و ماندگارتر کنیم.
وی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در معرفی و گسترش موسیقی نواحی گفت: همچنین باید از ظرفیت رسانه‌ها برای فراتر رفتن جشنواره از محدوده زمانی برگزاری آن استفاده کنیم. موسیقی نواحی نباید تنها در روزهای جشنواره شنیده شود؛ باید به رسانه‌ها، فضای عمومی، برنامه‌های آموزشی و زندگی روزمره مردم راه پیدا کند.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه از مسئولان و دست‌اندرکاران برگزاری جشنواره قدردانی کرد و گفت: از استاندار کرمان نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی، مدیران فرهنگی استان، دبیر جشنواره و همه هنرمندانی که برای تحقق این رویداد تلاش می‌کنند، تشکر می‌کنم. امیدوارم همکاری میان دولت، مدیریت استان، نهادهای فرهنگی، دانشگاه‌ها و جامعه هنری به نتایجی فراتر از برگزاری یک جشنواره منتهی شود.
شفیعی در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به دستاوردهای بلندمدت جشنواره خاطرنشان کرد: در پایان تأکید می‌کنم که معیار موفقیت این جشنواره، فقط تعداد اجراها و مخاطبان آن نیست؛ بلکه این است که پس از پایان جشنواره، چه اتفاقی برای هنرمندان، برای حفظ میراث موسیقایی و برای ارتباط نسل جوان با فرهنگ سرزمین خودمان می‌افتد.
وی ابراز امیدواری کرد که جشنواره موسیقی نواحی بتواند زمینه شنیده‌شدن صداهای متنوع موسیقایی ایران را از کرمان فراهم کند و افزود: امیدوارم از کرمان، صدای موسیقی همه ایران شنیده شود؛ صدایی که از دل تنوع فرهنگی برمی‌آید و به همدلی ملی می‌رسد.
محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، نیز در این نشست با ابراز خرسندی از بازگشت جشنواره موسیقی نواحی به این استان گفت: کرمان ظرفیت‌های ویژه‌ای برای میزبانی این رویداد دارد و می‌تواند با گردهم آوردن فرهنگ‌ها و اقوام مختلف، تصویری از ایران کوچک را به نمایش بگذارد.
او ادامه داد: انتظار داریم این جشنواره تنها به برگزاری چندروزه و اجرای موسیقی محدود نماند، بلکه به جریانی فرهنگی و ماندگار برای شناسایی، ثبت و معرفی میراث موسیقی نواحی و انتقال آن به نسل جدید تبدیل شود.
وی افزود: حضور هنرمندان و گروه‌های مختلف از سراسر کشور در این رویداد، فرصت مناسبی برای معرفی دیگر ظرفیت‌های کرمان نیز فراهم می‌کند؛ از میراث جهانی و چشم‌اندازهای کویری گرفته تا روستاهای هدف گردشگری، صنایع‌دستی، خوراک بومی و سایر جلوه‌های فرهنگی این استان.
شهباز حسن‌پور نماینده مردم کرمان در مجلس شورای اسلامی، نیز در این نشست با اشاره به ظرفیت‌های استان کرمان گفت: این استان از ظرفیت‌های بسیار خوبی برخوردار است و مهم‌ترین سرمایه آن، نیروی انسانی ارزشمند است که توجه مناسبی به این ظرفیت شده است.
او همچنین از ارائه پیشنهاد تبدیل ملک سلیمان به نخستین منطقه ویژه فرهنگی کشور به دولت خبر داد و این طرح را در نوع خود بی‌نظیر توصیف کرد.
بعد از اتمام صحبت های مسئولان کرمان، از پوستر جشنواره هجدهم با حضور مدیران حاضر در جلسه رونمایی انجام شد.
در بخش میانی نشست خبری این دوره از جشنواره با حضور استاندارکرمان،معاون هنری وزیر،مدیرکل دفتر موسیقی ،مدیرکل فرهنگ و ارشاد استان کرمان،دبیر جشنواره و مدیرعامل انجمن موسیقی ایران از پوستر هجدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی رونمایی شد.
سپس بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، گفت: خوشحالم که سال گذشته، نخستین هفته حضور مجدد من در فضای موسیقی با برگزاری هفدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی در بندرعباس هم‌زمان شد، اما متأسفانه آن جشنواره نیمه‌تمام ماند. در روز دوم این رویداد، حادثه انفجار بندر شهید رجایی رخ داد و این اتفاق غم‌انگیز موجب شد جشنواره ادامه پیدا نکند.
رضایی در ادامه، جشنواره موسیقی نواحی را یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی کشور و به‌ویژه از رویدادهای شاخص حوزه موسیقی دانست و درباره انتخاب ارجمند به‌عنوان دبیر هجدهمین دوره این جشنواره گفت: ایشان از هنرمندان حوزه موسیقی هستند که علاوه بر فعالیت هنری، تجربه و سابقه مدیریت در این حوزه را نیز دارند .
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به ضرورت خروج جشنواره موسیقی نواحی از روند تکراری دوره‌های گذشته گفت: از ابتدا برای ما بسیار مهم بود که جشنواره از دور تسلسل گذشته خارج شود. سال گذشته نیز این فرصت فراهم شد تا با حضور تقریباً همه دست‌اندرکاران دوره‌های مختلف جشنواره موسیقی کشور، سمیناری یک‌روزه در همین سالن برگزار کنیم. جلسه بسیار خوبی بود و صحبت‌ها، رهنمودها و مطالب مطرح‌شده در آن، در عمل شاکله و پایه برگزاری این دوره از جشنواره را شکل داد.
او ادامه داد: پس از آن، ماه‌های گذشته را با فراز و نشیب‌های بسیاری پشت سر گذاشتیم و کشور نیز اتفاقات متعددی را تجربه کرد؛ با این حال، به کمک همکارانم در انجمن موسیقی ایران، همکاران دفتر امور موسیقی و حمایت معاونت هنری، برنامه‌ریزی‌ها و طراحی‌های لازم انجام شد.
رضائی افزود: هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، از نهم تا چهاردهم آذرماه در شهر کرمان و هم‌زمان با میلاد باسعادت حضرت فاطمه زهرا (س) و روز مادر برگزار خواهد شد. امیدوارم با توجه به شرایط و اتفاقات کشور، امکان تحقق بخش‌ها و برنامه‌هایی که برای این دوره از جشنواره طراحی و تدوین شده است، فراهم شود تا بتوانیم رویدادی متفاوت و با رویکردی تازه در حوزه موسیقی نواحی به علاقه‌مندان این عرصه ارائه کنیم.
رضایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حضور هنرمندان موسیقی در کنار مردم در شرایط دشوار کشور افزود: در این دوره شاهد هستیم که در نقاط مختلف ایران، گروه‌های موسیقی ایرانی و گروه‌های موسیقی اقوام حضور دارند. در جریان جنگ ۱۲روزه، جنگ رمضان و روزهایی که مردم بیش از هر زمان دیگری به فضایی برای آرامش و افزایش تاب‌آوری در برابر ناملایمات نیاز داشتند، هنرمندان موسیقی نواحی در میدان‌ها و در کنار مردم حضور پیدا کردند و اجراهای مختلفی داشتند.
مدیرکل دفتر موسیقی ارشاد با اشاره به میزبانی و حمایت دفتر موسیقی و انجمن موسیقی ایران از هنرمندان این حوزه در ماه‌های گذشته گفت: با توجه به شهادت جمعی از عزیزان و استادان موسیقی در این دوره، دفتر موسیقی و انجمن موسیقی ایران بیش از دوره‌های گذشته میزبان هنرمندان موسیقی نواحی بوده‌اند و به حضور این هنرمندان در رویدادها و برنامه‌هایی که طی ۱۵ تا ۱۶ ماه گذشته برگزار شده، توجه داشته‌اند. امیدواریم اوج این توجه و رویکرد را در هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان شاهد باشیم.
مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان از حمایت استانداری کرمان، نمایندگان استان و مدیران ارشد این استان برای برگزاری جشنواره قدردانی کرد و گفت: امیدوارم جشنواره امسال علاوه بر نمایش توانمندی‌ها و شایستگی‌های موسیقی فرهنگی ایران، زمینه‌ای برای معرفی ظرفیت‌های این موسیقی در حوزه اقتصاد فرهنگ، گردشگری و پیشبرد اهداف فرهنگی و اقتصادی استان کرمان فراهم کند.
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان، با اشاره به رویکرد سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در توجه به استان‌ها گفت: با این نگاه، اتفاقات خوبی در حوزه فرهنگ و هنر استان‌ها در حال شکل‌گیری است و بخشی از اهداف و برنامه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه محقق می‌شود.
اسحاقی همچنین از رئیس انجمن موسیقی ایران برای پذیرفتن مسئولیت دبیری هجدهمین دوره جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران قدردانی کرد و افزود: استان کرمان ظرفیت‌های بسیار خوبی در حوزه برنامه‌های فرهنگی، هنری و رسانه‌ای دارد و فرهنگ و هنر یکی از محورهای مهم توسعه استان به شمار می‌رود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان با اشاره به فراز و نشیب‌های برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در دوره‌های گذشته گفت: این جشنواره در یکی دو دوره در استان‌های دیگری برگزار شد، اما با همراهی استاندار کرمان و پیگیری‌های انجام‌شده در مجموعه اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، زمینه برگزاری این رویداد در کرمان فراهم شد.
پیروز ارجمند، دبیر هجدهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران در ادامه با تشریح برنامه‌های این دوره از جشنواره، از اجرای طرح هنر مهاجرتی در روستاهای استان کرمان، برگزاری بخش بین‌الملل با محوریت مسیر تاریخی راه ادویه، توجه به پیشکسوتان و جوانان، برگزاری نشست‌ها و برنامه‌های پژوهشی، مستندسازی اجراها و انتشار کتاب جشنواره خبر داد.
او در تشریح یکی از طرح‌های جدید جشنواره گفت: در این طرح، هنرمندان در سه محور با کمپرهایی که طراحی شده به روستاهایی در کرمان که جمعیت قابل توجهی دارند، می روند و در آنجا به اجرای برنامه می‌پردازند. این اجراها با همراهی موسیقی‌دانان همان منطقه و به شکل مشارکتی انجام می‌شود تا روستاهای کرمان نیز میزبان موسیقی نواحی باشند.
ارجمند درباره بخش اجرای صحنه‌ای جشنواره توضیح داد: در بخش اصلی، آثاری اجرا می‌شوند که به هویت و اصالت موسیقی توجه داشته باشند. آنچه در موسیقی ایران اصالت داشته، در سال‌های اخیر تا حدی تحت تأثیر جنبه‌های نمایشی و شو قرار گرفته و این مسئله پررنگ‌تر شده است.
او ادامه داد: در بخش اصلی جشنواره، حفظ اصالت‌ها در اولویت قرار دارد و اجراها بر اساس مقام‌ها و دستگاه‌های موسیقایی هر منطقه شکل می‌گیرند. تلاش ما این است که هویت موسیقی مناطق مختلف در اجراها حفظ شود.
دبیر هجدهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران درباره بخش پیشکسوتان نیز گفت: در این بخش از استادان برجسته موسیقی نواحی اجراهایی خواهیم داشت .همچنین مستند سازی آثار این پیشکسوتان از جمله بخش های مهم این دوره خواهد بود.
او با اشاره به بخش بین‌الملل اظهار کرد: برای نخستین بار در این دوره، بخش بین‌الملل را در نظر گرفته‌ایم. موضوع این بخش به راه ادویه و مسیرهای تاریخی تجارت مربوط است؛ مسیری که از هند آغاز می‌شد، از پاکستان و افغانستان می‌گذشت و به ایران می‌رسید و در ادامه با مناطقی از جمله قفقاز ارتباط داشت. در امتداد این مسیر تاریخی، کاروان‌سراهای بزرگی در ایران وجود داشته است.
ارجمند افزود: بر همین اساس، از کشورهای واقع در این مسیرها برای حضور در جشنواره دعوت کرده‌ایم و مذاکرات و پیگیری‌هایی در این زمینه انجام شده است. احتمال حضور نوازندگانی از هند، پاکستان، افغانستان، ارمنستان، تاجیکستان، ازبکستان و عراق و همچنین شماری از کشورهای حاشیه خلیج فارس وجود دارد. تلاش می‌کنیم با نهایی‌شدن هماهنگی‌ها، هنرمندانی از این کشورها در جشنواره حضور داشته باشند و ارتباطات فرهنگی و موسیقایی میان این مناطق معرفی شود.
او درباره بخش ویژه جوانان گفت: امسال برای نخستین بار بخش ویژه‌ای برای جوانان در جشنواره در نظر گرفته‌ایم. در این بخش به جوانانی توجه می‌شود که در عین وفاداری به سنت‌ها، فعالیت موسیقایی خود را دنبال می‌کنند. برنامه ما این است که پس از جشنواره نیز از این هنرمندان حمایت شود و اقداماتی مانند مستندسازی فعالیت‌های آنان انجام گیرد.
ارجمند در ادامه به بخش نگاه و دیدگاه‌های تازه در موسیقی اشاره کرد و گفت: یکی از بحث‌های مهم در موسیقی نواحی این است که تا چه اندازه اجازه داریم در اصالت‌های موسیقایی دست ببریم و نسبت میان حفظ سنت‌ها و نوآوری چگونه باید تعریف شود. ما با احترام به دیدگاه‌ها و گفتمان‌های مختلف تلاش کرده‌ایم امکان طرح نگاه‌های تازه را فراهم کنیم و پیشنهادهای مشخصی برای پرداختن به این موضوع ارائه دهیم.
او درباره بخش پژوهش جشنواره نیز توضیح داد: موضوع حفظ اصالت‌ها و نسبت آن با نوآوری در موسیقی، یکی از محورهای بخش پژوهش است. در این بخش مقاله‌هایی با این رویکرد ارائه خواهد شد. همچنین کتاب‌هایی که در ارتباط با موضوعات جشنواره و پژوهش‌های موسیقی منتشر شده‌اند، معرفی می‌شوند و بخشی از این آثار هم‌زمان با برگزاری جشنواره در معرض دید علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.
دبیر جشنواره با اشاره به برنامه‌های جنبی این رویداد گفت: نمایشگاه عکس نیز از دیگر برنامه‌های جشنواره است. در این نمایشگاه، منتخبی از عکس‌های مرتبط با موسیقی و فعالیت‌های هنرمندان که توسط عکاسان این حوزه ثبت شده‌اند، انتخاب و به نمایش گذاشته می‌شوند.
او افزود: پخش زنده جشنواره از سالن اصلی از طریق پلتفرم «شیدا» انجام خواهد شد. همچنین تلاش می‌کنیم محتوای متنوعی از جشنواره تولید شود تا خروجی‌های این رویداد پس از پایان برگزاری نیز در دسترس مخاطبان قرار گیرد. در کنار این بستر، رسانه‌ها نیز طبیعتاً برنامه‌های جشنواره را پوشش خواهند داد.
ارجمند با تأکید بر اهمیت تولید محتوا و ثبت تجربه‌های هنرمندان گفت: در این دوره، تولید محتوا و مستندسازی را به‌طور جدی دنبال می‌کنیم. علاوه بر برنامه‌های سالن‌ها، برای جشنواره مستندهایی طراحی شده است تا خاطرات و روایت‌های هنرمندان ثبت و ضبط شود. امیدواریم بتوانیم روایت مناسبی از این رویداد و تجربه کسانی ارائه کنیم که در دوره‌های مختلف جشنواره حضور داشته‌اند. همچنین صداوسیمای مرکز کرمان مسئولیت تولید و پخش بخش‌هایی از برنامه‌های جشنواره را بر عهده خواهد داشت.
او از انتشار کتاب جشنواره نیز خبر داد و اظهار کرد: کتاب جشنواره منتشر خواهد شد تا بخشی از اطلاعات مربوط به هنرمندان و نوازندگان حاضر در این رویداد ثبت شود و در کنار اجراها، اثری مکتوب از این دوره در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد.
ارجمند در تشریح برنامه‌های بلندمدت جشنواره گفت: تلاش کرده‌ایم فعالیت این رویداد به روزهای برگزاری محدود نباشد و جشنواره در طول سال نیز فعال بماند. برگزاری جشنواره‌های کوچک‌تر در طول سال و شناسایی ظرفیت‌های موسیقی نواحی از جمله برنامه‌هایی است که دنبال می‌کنیم.
او افزود: ایجاد یک مرکز مطالعاتی در کرمان برای پیگیری موضوعات مرتبط با این رویداد و همچنین اعطای نشان جشنواره به افرادی که در حوزه موسیقی نواحی فعالیت کرده‌اند، از دیگر برنامه‌های مورد توجه است. این نشان می‌تواند به استادان، ناشران، پژوهشگران و سازندگان سازهای شاخص که در این زمینه فعالیت مؤثری داشته‌اند، اختصاص پیدا کند.
دبیر هجدهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران با اشاره به تنوع موسیقی ایران اظهار کرد: موسیقی ایران یکی از متنوع‌ترین گونه‌های موسیقایی در جهان است و به جرئت می‌توان گفت که از گستردگی و تنوع قابل توجهی برخوردار است. یکی از دلایل برگزاری جشنواره در کرمان نیز فراهم‌کردن زمینه معرفی این تنوع و حضور اقوام مختلف در کنار یکدیگر است.
او ادامه داد: کرمان می‌تواند میزبان موسیقی اقوام مختلف ایران باشد. این استان ظرفیت آن را دارد که به‌عنوان چهارراهی فرهنگی، تنوع موسیقی و فرهنگ اقوام گوناگون را در کنار هم به نمایش بگذارد.
ارجمند در بخش پایانی سخنانش به گستردگی برخی گونه‌های موسیقی در جنوب ایران اشاره کرد و بر ضرورت توجه به این ظرفیت‌ها در برنامه‌های جشنواره تأکید کرد.
هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران از ۹ تا ۱۴ آذرماه در شهر کرمان برگزار خواهد شد.
