سینمای نو > سرویس تئاتر
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی " سینمای نو " ، هیأت داوران این دوره متشکل از رامتین شهبازی، روحالله جعفری ، ساسان پیروز و سیامک زمردیمطلق در بیانیه خود آوردند :
با درود بر تمامی خامهپردازانی که قلمشان چون چراغی فروزان، روشنگر مسیر هنر است ، هیأت داوران بیست و سومین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر بیانیه خود را با تأملی بر وضعیت ادبیات و نقد تئاتری ایران ارائه میکند. در روزگاری که صحنههای تئاتر به شدت از آثاری الهامبخش و تفکربرانگیز خالی شدهاند و بیشتر شاهد آثار سطحی و گیشهپسندیم، قلمها نیز گویی دچار خستگی و رکود شدهاند. تئاتر، که روزگاری بهعنوان یک هنر متعالی و تفکربرانگیز شناخته میشد، اکنون با فشارهای سیاسی و اجتماعی، به یک صنعت صرفاً سرگرمکننده و تجاری تبدیل شده است. این وضعیت نهتنها بر کیفیت نمایشها تأثیر منفی گذاشته، که به سطح مطالب نوشتهشده نیز آسیب رسانده است. بسیاری از نویسندگان و منتقدان دیگر همانند گذشته به مطالعه جدی و پژوهش نمیپردازند و به جای نگاه عمیق و انتقادی، بیشتر به توصیفات سطحی و بازنویسی کلیشهها اکتفا میکنند. نشریات نیز که میتوانستند محلی برای گفتمان تئاتری و نقد جدی باشند، به مطالبی سطحی و زینتالمجلس تبدیل شدهاند.
این مسابقه تلاشی است برای بازآفرینی انگیزهها و یافتن درخششهایی از نگاه و اندیشه، حتی در تاریکترین زوایای ادبیات نمایشی. هیأت داوران در بررسی آثار ارسالی به نکاتی اشاره میکند که نشاندهنده وضعیت کنونی ادبیات و نقد تئاتری در کشور است.
در بخش مقاله، آثار ارائه شده نشانگر تلاش برای واکاوی نظریهها و مسائل بنیادی تئاتر بود. با این حال، بسیاری از مقالات فاقد انسجام و عمق لازم بودند و بیشتر به توصیفات سطحی یا تحلیلهای پراکنده محدود شدند. ضعف در استفاده از منابع تخصصی و روشهای تحلیلی نوین نیز از کاستیهای مشهود این بخش بود. برای ارتقای این حوزه، نویسندگان باید با دقت و پشتکار بیشتری به پژوهش پرداخته و افقهای تازهای در مباحث نظری تئاتر بگشایند.
بخش یادداشت، که باید بستری برای بیان آزادانه و انتقادی دیدگاهها باشد، در بسیاری از آثار به حاشیهنشینی دچار شده بود. بیشتر یادداشتها، به دلیل سطحینگری، تکرار مکررات و نبود نگاه تحلیلی، از ارائه دیدگاههای تأثیرگذار و مؤثر بازماندند. هیأت داوران بر این باور است که این بخش نیازمند بازنگری جدی در رویکردها و تقویت نگاه انتقادی است. یادداشتنویسان باید جسارت خروج از چارچوبهای آشنا و پرداختن به مسائل کلیدی و مغفولمانده را داشته باشند.
در بخش نقد ، آثار ارائه شده بهرغم تلاشهای نویسندگان، اغلب فاقد عمق تحلیلی و شفافیت ساختاری بودند. نقدهای این دوره بیشتر به توصیف ظاهری آثار یا ارزیابیهای کلیشهای محدود شده و در بسیاری از موارد ، از استانداردهای نقد حرفهای فاصله گرفتهاند. نقد، به عنوان ابزاری برای کشف حقیقت و تقویت بنیانهای زیباشناختی و اجتماعی تئاتر، نیازمند بازاندیشی عمیق در رویکردهای خود است.
در بخش عکس، آثار ارسالی دارای کیفیت بصری خوبی بودند و بهطور مؤثر در خدمت تئاتر قرار داشتند. این عکسها نه تنها به ثبت لحظات برجسته و به یادماندنی از اجراها کمک کردند، که توانستند با زاویهدیدهای نو و خلاقانه، ابعاد متفاوت و پیچیدهتری از صحنهها را به نمایش بگذارند. ترکیب نور، رنگ و ترکیببندیهای مناسب در این عکسها نشاندهنده توجه دقیق به جزئیات و درک عمیق از دنیای تئاتر بود.
با این حال، در بخشهای گفتوگو، ترجمه و گزارش ، آثار ارسالی به حد نصاب نرسید و نتوانستند مشارکت چشمگیری داشته باشند.
در نهایت، باید اشاره کرد که در برخی موارد نویسندگان قادر به تمیز بخشها نبودهاند و آثار برخی از آنها در بخشهای نامناسب ارسال شده است. برای مثال، یادداشتها به اشتباه در بخش نقد یا مقاله قرار گرفته و نقدها در جایگاه یادداشت ارسال شدهاند. این امر بر کیفیت و ساختار مسابقه تأثیر گذاشته و نیازمند دقت بیشتر شرکتکنندگان در خوانش فراخوان مسابقه طی سالهای آینده است.
و اما، خاتمه این بیانیه دعوتی است به زایش دوباره اندیشهها؛ همچون بذری که در دل خاک انتظار باران میکشد، قلمها نیز در انتظار صحنههای پرشور و نگاههای تیزبیناند. هیأت داوران، با سپاس از تمامی شرکتکنندگان، امیدوار است این مسابقه، نسیمی باشد که جانهای خسته را تازه کند و چراغی باشد که مسیر تاریک تئاتر و ادبیات نمایشی را روشنتر سازد. اینجا، آغاز راهی است برای بازسازی گفتمان فرهنگی و هنری سرزمینمان.
بخش یادداشت :
نامزدها : سیدحسین رسولی از پایگاه خبری چارسوپرس ، عباس غفاری از مجله شبکه آفتاب و پژمان دادخواه از روزنامه اعتماد
برگزیده: عباس غفاری
بخش نقد :
نامزدها : پژمان دادخواه از روزنامه اعتماد ، علیرضا نراقی از سایت دراما نقد و هومن نجفیان از سایت کانون ملی منتقدان تئاتر ایران و مجله نمایش
برگزیده : هومن نجفیان
بخش مقاله :
نامزدها : عسل عصری ملکی از نشریه تخصصی پژوهشی کتاب تئاتر ، رضا کوچکزاده از فصلنامه مطالعات ادبیات شیعی و مسلم آئینی از نشریه اولین کنفرانس ملی مطالعات میانرشتهای در ادبیات و هنرهای کاربردی ، موسیقی، نمایش و سینما
برگزیده : عسل عصری ملکی
بخش عکس :
نامزدها : فاطمه مجیدی ، نیلوفر جوانشیر و علیاصغر اظهاری خوشکار
برگزیده : نیلوفر جوانشیر